Kinh tế

Grab, Uber cạnh tranh quyết liệt, Vinasun lui về tỉnh lẻ

Hàng loạt chi nhánh của Vinasun được mở ra tại các tỉnh lẻ cho thấy “ông lớn” một thời của thị trường taxi đã bắt đầu để mắt tới thị trường ngách này.

Nhìn nhận lại thì có lẽ đây cũng là thị trường khả dĩ nhất trong hiện tại với Vinasun, khi tỉnh lẻ chưa vấp phải sự cạnh tranh của taxi công nghệ. Tuy nhiên, dung lượng thị trường quá nhỏ sẽ là bài toán khó mà doanh nghiệp này cần phải giải.

Liên tiếp mở rộng ra miền Trung, Tây Nguyên, về miền Tây

Nếu như trước đây, thị trường tỉnh với nhu cầu ít không phải là thị trường mục tiêu của Vinasun thì hiện nay lại là giải pháp giúp doanh nghiệp phục hồi sau tổn thất những năm bị taxi công nghệ cạnh tranh quyết liệt. Từ giữa năm 2017 đến nay, Vinasun liên tục mở các chi nhánh tại Bình Thuận, Quảng Ngãi, Thừa Thiên - Huế. Doanh nghiệp cũng đồng thời gia tăng số lượng taxi hoạt động phục vụ hành khách trên địa bàn vùng ven biển miền Trung.

Thị trường Tây Nguyên cũng được hãng khai phá, khi khai trương chi nhánh tại tỉnh Đắk Lắk. Kế hoạch về miền Tây cũng được doanh nghiệp này tính đến, với thông tin tuyển dụng tài xế tại Sóc Trăng.

Grab, Uber cạnh tranh quyết liệt, Vinasun lui về tỉnh lẻ
Vinasun chọn tỉnh lẻ để cứu doanh thu.

Tại các thị trường này, taxi truyền thống chưa phải đối đầu trực tiếp với các đối thủ Uber, Grab, vì lượng xe cá nhân ở tỉnh lẻ không nhiều. Một cái lợi nữa là doanh nghiệp sẽ tận dụng được một phần nguồn xe sẵn có, cắt giảm được lượng xe nhàn rỗi, chờ thanh lý và giảm lượng xe đang khai thác tại TP.HCM.

Nếu tính toán tốt thị trường tỉnh, có thể sẽ chuyển hóa thành thị trường mục tiêu của các ông lớn truyền thống.

Dễ nhận thấy, trong thời gian qua, Vinasun đã thể hiện sự nghiêm túc với thị trường tỉnh với những kế hoạch cụ thể. Mới đây, công ty thông qua chủ trương ký kết hợp đồng chuyển nhượng tài sản và quyền khai thác kinh doanh thương hiệu taxi Vinasa tại Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ và An Giang giữa doanh nghiệp này với Công ty TNHH MTV Hai Lúa, một công ty riêng của Chủ tịch HĐQT Đặng Phước Thành.

Theo đó, Vinasun sẽ chi gần 27 tỷ đồng nhận chuyển nhượng tài sản là 79 ôtô, quyền khai thác kinh doanh taxi hiện hữu, quyền sử dụng tần số thiết bị vô tuyến, số điện thoại tổng đài và các thiết bị khác từ Công ty TNHH MTV Hai Lúa.

Đại diện Vinasun cho biết công ty đang tích cực mở rộng thị trường vận tải taxi tại các địa phương mà ứng dụng gọi xe công nghệnhư Grab và Uber chưa vươn đến, nhằm hạn chế sự cạnh tranh trực tiếp. Việc ký kết hợp đồng chuyển nhượng tài sản này là một phần trong chiến lược phát triển thị trường, đồng thời tránh xung đột lợi ích tại các thị trường có liên quan.

Với việc tiến nhanh về thị trường tỉnh, các doanh nghiệp taxi truyền thống đang cố gắng xoay sở để bù đắp vào doanh thu bị mất đi ở thị trường thành phố. Tuy nhiên rào cản trước mắt là dung lượng thị trường quá nhỏ cộng với nhu cầu di chuyển không nhiều, muốn đạt nguồn thu như kỳ vọng có lẽ phái mất rất nhiều thời gian.

Tỉnh lẻ, nhượng quyền sẽ cứu doanh thu?

Doanh thu của Vinasun năm  2017 đã giảm gần 50% so với năm 2016, xuống còn 2.937 tỷ đồng. Không chỉ doanh thu, lợi nhuận của Vinasun đã giảm 40% so với năm 2016, chỉ còn 245 tỷ đồng. Đó là chưa kể thất thoát vô hình là giá trị cổ phiếu bốc hơi 50% giá trị so với năm trước.

Dù Vinasun đã chuyển hình thức kinh doanh sang nhượng quyền để tiết kiệm chi phí, nhưng cũng không đủ để bù đắp phần bị thiếu hụt vì nhân viên nghỉ việc quá nhiều. Con số mới nhất doanh nghiệp này cập nhật là có thêm 1.900 nhân viên phải nghỉ việc tiếp sau 8.000 người nửa đầu năm.

Grab, Uber cạnh tranh quyết liệt, Vinasun lui về tỉnh lẻ
Đuối sức trong cuộc chiến với taxi công nghệ, Vinasun đề xuất giải pháp nhượng quyền kinh doanh với tài xế nhưng không được cơ quan chức năng đồng ý. Ảnh: Anh Quân.

Số lượng nhân viên giảm mạnh một phần do nhiều tài xế phải chuyển sang hoạt động theo mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại, không được xem là nhân viên chính thức tại Vinasun.

Tuy nhiên, Cục Thuế TP.HCM đã có văn bản bác việc triển khai loại hình kinh doanh nhượng quyền thương mại và khai thác dịch vụ taxi với đối tác là các cá nhân, vì không phù hợp với các quy định hiện hành. Cơ quan quản lý không cấp phép kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi cho đối tượng là cá nhân, hộ kinh doanh cá thể.

Ngoài ra, hiện nay việc nhượng quyền thương mại cho cá nhân kinh doanh vận tải taxi chưa được Bộ Giao thông - Vận tải hướng dẫn, nên cơ quan thuế chưa có cơ sở hướng dẫn việc lập hoá đơn cho khách hàng của cá nhân kinh doanh vận tải taxi. Vinasun là đơn vị được cấp phép kinh doanh vận tải taxi nên phải kê khai, nộp thuế theo quy định hiện hành.

Liên quan đến tình hình kinh doanh hiện tại, Vinasun đang ghi nhận mức thấp nhất từ năm 2014 đến nay. Doanh thu từ kinh doanh trong quý III/2017 giảm hơn 50%, khiến lãi ròng của Vinasun giảm mạnh, chỉ còn 245 tỷ đồng.

Bế tắc trong cạnh tranh với xe công nghệ nên việc rút quân về tỉnh lẻ là lựa chọn khả dĩ nhất để Vinasun cứu vãn tổn thất. Giải pháp tình thế, nhưng ở tỉnh lẻ nếu có chiến lược tốt thì họ vẫn được xem là “cá mập” để áp đặt cuộc chơi lên các đối thủ khác, tránh được tổn thương trong cuộc chiến với taxi công nghệ.

Theo Bình Nguyên (Tri Thức Trực Tuyến)